Spouwmuurisolatie en vleermuizen beschermen volgens de wet

Het verduurzamen van je woning door middel van spouwmuurisolatie is een slimme investering voor je energierekening en het milieu. Echter, bij het uitvoeren van deze werkzaamheden moet je rekening houden met de aanwezige fauna in de gevel. De spouwmuur is namelijk een populaire verblijfplaats voor vleermuizen. Omdat deze dieren strikt beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming, mag je ze niet zomaar insluiten, doden of verjagen. Het negeren van deze regels kan leiden tot juridische problemen en forse boetes. In dit artikel leggen we uit hoe je op een verantwoorde en legale manier jouw spouwmuur laat isoleren.

De juridische status van de spouwmuurisolatie en vleermuizen

Vleermuizen vervullen een belangrijke rol in ons ecosysteem en zijn daarom bij wet beschermd. De Wet natuurbescherming schrijft voor dat hun vaste rust en verblijfplaatsen niet vernield of beschadigd mogen worden. Wanneer een isolatiebedrijf isolatiemateriaal in de spouw spuit terwijl er vleermuizen aanwezig zijn, worden deze dieren ingesloten. Dit is een overtreding van de wet.

Om woningeigenaren te helpen bij het verduurzamen zonder de natuur te schaden, is het concept van natuurvriendelijk isoleren ontwikkeld. Dit proces zorgt ervoor dat de dieren de kans krijgen om de spouw veilig te verlaten voordat de isolatiewerkzaamheden beginnen. Het is daarom essentieel om voor aanvang van de klus vast te stellen of er vleermuizen in je gevel wonen.

Hoe herken je de aanwezigheid van vleermuizen?

Je kunt vaak zelf al een eerste inspectie uitvoeren rondom je woning. Vleermuizen laten namelijk sporen achter bij de openingen van de spouwmuur, zoals de stootvoegen (openstaande voegen voor ventilatie). Een duidelijk kenmerk is de aanwezigheid van kleine zwarte keuteltjes op de vensterbank of tegen de muur direct onder een invliegopening. Deze keuteltjes lijken op muizenuitwerpselen, maar vallen als stof uiteen wanneer je ze aanraakt, omdat ze uit insectenschildjes bestaan.

Naast visuele sporen kan een specialist een eDNA onderzoek uitvoeren. Met deze moderne techniek worden er monsters genomen bij de gevelopeningen. In het laboratorium wordt vervolgens gekeken of er DNA sporen van vleermuizen aanwezig zijn. Dit onderzoek geeft snel uitsluitsel of de spouwmuur bewoond wordt, zonder dat er fysiek in de muur gekeken hoeft te worden.

De werkwijze van natuurvriendelijk isoleren

Natuurvriendelijk isoleren (NVI) is de verplichte werkwijze wanneer er een vermoeden is dat er vleermuizen in de gevel zitten. Deze methode volgt een vast protocol om de veiligheid van de dieren te waarborgen:

• Plaatsen van uitvliegflappen: Over de bekende openingen in de gevel worden speciale uitvliegflappen gemonteerd. Deze flapjes werken als een eenrichtingsdeur; de vleermuis kan wel naar buiten om voedsel te zoeken, maar kan daarna niet meer terug naar binnen de spouw in.
• Alternatieve verblijfplaatsen: Voordat de flappen worden geplaatst, dienen er vaak vleermuiskasten aan de gevel te worden opgehangen. Dit biedt de dieren direct een vervangende woonruimte in de buurt van hun oude plek.

Wachttijd: Na het plaatsen van de flappen moet er een bepaalde tijd gewacht worden zodat je zeker weet dat alle dieren de spouw hebben verlaten.

Rekening houden met de natuurkalender

De timing van de isolatiewerkzaamheden is cruciaal bij natuurvriendelijk isoleren. Je kunt niet het hele jaar door de spouwmuur vrijmaken van vleermuizen. Er moet namelijk rekening gehouden worden met de kwetsbare periodes in de natuurkalender.

Tussen 1 april en 1 augustus bevindt de vleermuis zich in de kraamperiode. De jongen kunnen dan nog niet vliegen en zijn volledig afhankelijk van de moeder in de spouw. Het plaatsen van uitvliegflappen zou de dood van de jongen betekenen. Ook tijdens de winterrust, wanneer de dieren in diepe slaap zijn en hun energiereserves laag zijn, mag er niet gewerkt worden. Het isoleren gebeurt daarom altijd in overleg met een expert buiten deze gevoelige periodes om.

Subsidies en professionele begeleiding

Het treffen van natuurvriendelijke maatregelen brengt extra kosten met zich mee door het onderzoek en de installatie van voorzieningen zoals vleermuiskasten. Gelukkig is er voor deze noodzakelijke stappen vaak subsidie beschikbaar vanuit de overheid. Hiermee wordt de drempel om natuurvriendelijk te isoleren verlaagd.

Het is raadzaam om een gecertificeerd isolatiebedrijf in te schakelen dat aantoonbare ervaring heeft met natuurvriendelijk isoleren. Zij kennen de protocollen en zorgen ervoor dat de isolatie van je woning voldoet aan alle ecologische en juridische eisen. Zo draag je bij aan een lagere energierekening én aan het behoud van de lokale biodiversiteit.

Advies door één van onze adviseurs?

We komen graag bij je langs om samen te kijken welke mogelijkheden er zijn voor het isoleren van jouw woning. Laat hiervoor je contactgegevens achter en we nemen binnen 2 werkdagen contact met je op voor het inplannen van een vrijblijvend adviesgesprek.